Zomer 2026 hebben de rockers van Deep Purple een nieuwe ‘LP’ uit: Splat! Het geluid van een insect dat tegen de autovoorruit botst. Maar: dat gebeurt steeds minder. Want steeds minder insecten … In nieuwe interviews – en eerder ook over de ecologische song ‘Man Alive’ (2020) – windt de inmiddels de 80 gepasseerde Ian Gillan er geen doekjes om: “Splat! is about humanity has reached its peak on this planet. There’s so many of us”. Gedurende zijn leven zag Gillan de wereldbevolking verviervoudigen – van 2,3 miljoen in 1945 tot nu 8,2 miljoen – terwijl we de planeet ecologisch steeds meer verstoren. Dus filosofeerde de zanger over “overpopulation and the possibility of Armagedon”, de ondergang van de mensheid én hoe ook na de mens, de Aarde zal verder draaien.
Moet je een recht voor de raapse muzikant zijn – altijd wars van modetrends zoals Gillan claimt – om te zien wat ook al honderden miljoenen mensen beseffen die zich niet of beperkt voortplanten, maar niet lieden zoals de ketaminedrugs gebruikende Musk met 14 kinderen of oorlogsstoker Poetin met zijn nood aan kanonnenvoer. Naast dat soort extremisten, pleiten echter ook zowat alle kapitalisten ter wereld – én hun politiekers én ‘systeemjournalisten’ – altijd maar voor meer geboortes. Want anders stuikt zogezegd ‘het economisch systeem’ én ‘onze welvaart’ ineen … Alsof kapitalisten daar wakker van liggen. Alsof het hen niet hier om te doen is: over zoveel mogelijk goedkoop volk kunnen beschikken om al dat werk- en consumptie-‘vee’ maximaal te kunnen uitbuiten en volproppen.
Of zoals Daan Killemaes het in zijn edito van het zakenblad ‘Trends’ van 10/9/2015 stelde: “Lagere lasten op arbeid, lagere minimumlonen of minder bescherming voor wie werk heeft, het zijn wegen naar meer jobs voor migranten.” “Migratie is in principe goed voor de economie” schreef de hoofdredacteur ook, maar arbeiders en bedienden wiens minimumloon en sociale bescherming daalt, zullen dat toch anders ervaren …
1/ The Guardian: “Europe’s demographic crisis”
Op 23 juli 2026 was het aan de meestal niet onintelligente Britse krant ‘The Guardian’ om met een redactioneel standpunt te komen over “Europe’s demographic crisis: the young must not be left to deal with the consequences”. Aanleiding: “een nieuwe EU-studie over hoe snel de bevolking van EU-landen vergrijst. Een beter geïnformeerd publiek debat is hard nodig.” Met dat laatste kan men het alleen maar eens zijn, doch The Guardian deed wel erg alarmistisch. Vatten we het korte stuk even vertaald samen.
Eerst even deze cijfers uit Het Nieuwsblad van 14 juli: “De bevolking van de Europese Unie nadert met 450,6 miljoen mensen haar piek. Tegen 2100 zou het aantal Europeanen terugvallen tot minder dan 400 miljoen, wat geleden is van midden jaren 1970.”
The Guardian becommentarieert die evolutie zo: “Europa vergrijst in hoog tempo, doordat de geboortecijfers dalen en mensen langer leven. (….) Tegen midden deze eeuw zal bijna 1 op de 3 EU-inwoners 65 of ouder zijn. Het aantal 80-plussers zal bijna verdrievoudigen, van 6% naar 15%.”
Enerzijds is die “overgang naar een ‘langlevenmaatschappij’, iets om te vieren.” Maar er komen ook “enorme maatschappelijke uitdagingen, met gevolgen voor onze manier van werken, intergenerationele rechtvaardigheid en de toekomstige financiering van de zorg. Helaas worstelt de Europese politiek, te midden van soms giftige debatten over immigratie en de kosten van de sociale zekerheid, om de huidige situatie het hoofd te bieden.”
Waarna The Guardian pleit voor blijvende immigratie, zogezegd nodig voor “het verlichten van de demografische druk. De door extreemrechts gedroomde toekomst van netto nulmigratie zou de bevolking van de EU naar schatting 32% kleiner maken in 2100, waardoor de financiële lasten voor werkenden dramatisch zouden toenemen. Toch vermijden gevestigde politici deze ongemakkelijke waarheid te benadrukken en besteden ze niet de noodzakelijke middelen aan het bevorderen van integratie, terwijl ze tegelijkertijd met extreemrechts wedijveren om een steeds vijandiger klimaat voor asielzoekers te creëren.”
De Britse krant betreurde ook de tendens om de Europese ‘sociale zekerheid’ als niet langer betaalbaar voor te stellen. “Politiek gevaarlijk. Sinds de crisis van 2008 speelde de wrok tegen de in heel Europa ingevoerde bezuinigingsprogramma’s een belangrijke rol in de opkomst van het autoritaire populisme dat de democratische waarden en het sociale weefsel van de EU bedreigt. In zeer ongelijke samenlevingen zal de boodschap dat minderbedeelden simpelweg harder en langer moeten werken voor minder, extreemrechts verder aanwakkeren.”
Waarna The Guardian beargumenteerde dat “het argument voor meer bezuinigingen ook economisch gezien onjuist is.” In “demografisch uitgedaagde gemeenschappen” – moet overheidsbeleid het juist “gemakkelijker maken voor meer mensen om deel te nemen aan een flexibele en toegankelijke arbeidsmarkt.” Denk aan betaalbare kinderopvang.
The Guardian rondde af met te stellen dat “de factoren die ten grondslag liggen aan de wereldwijde vruchtbaarheidscrisis complex zijn. Maar dit is een probleem dat blijvend is. In Europa heeft overheidsbeleid gericht op het verhogen van het geboortecijfer duidelijk geen effect gehad en de demografische veranderingen verlopen sneller dan verwacht. Desondanks blijven de langetermijngevolgen en -implicaties, afgezien van de controverses rond de wijzigingen in de pensioenleeftijd, grotendeels onderbelicht. Een groter debat is hard nodig.”
2/ De Morgen: “Echte impact dalende bevolkingscijfers?”
Debat is inderdaad nodig. De kapitalistische Persgroep-krant De Morgen gaf op 20 februari 2026 een interessante aanzet. Ann Van den Broek bracht een beschouwing getiteld “Wat is de échte impact van de dalende bevolkingscijfers? ‘Hopelijk neemt AI een groot stuk van ons werk over’. Vatten we ook dit artikel kort samen.
De journaliste begon met de oproep van president Macron aan de Fransen om meer kinderen te maken. Frankrijk kampt met een dalend geboortecijfer. 1,56 kind per vrouw in 2025. Maar met dat cijfer behoort Frankrijk “wel nog tot de Europese top. Ter vergelijking: in België is het 1,44 kinderen per vrouw (cijfers Statbel 2024). Gemiddeld in heel de EU: 1,38 baby’s per moeder (cijfers Eurostat 2023).”
De Franse daling baarde (ex-bankier) Macron zulke zorgen dat hij in 2025 sprak over een ‘réarmement démographique’, een ‘demografische herbewapening’.
Macron is niet de enige politieker die zich zorgen maakt want in tal van landen daalt het geboortecijfer, zozeer dat tegen 2100 “een stabilisering of zelfs daling van de wereldbevolking verwacht wordt. Om de wereldbevolking op peil te houden is een geboortecijfer van 2,1 kinderen per vrouw nodig. Die grens naderen we. In 2023 zaten we volgens ‘Our World in Data’ aan 2,3 kinderen per vrouw.”
“Vruchtbaarheid vs. Welvaart / It’s the economy, stupid”
“Goed nieuws voor onze planeet, zou een verantwoord wereldburger denken” schreef Van den Broek. “Waarom maken wereldleiders zich dan zorgen?”
Wel, omdat ze (….) “vertrekken vanuit de macht van het getal. (… Veel inwoners hebben, helpt. Historisch gezien zeker in tijden van oorlog. Hoe groter je leger – en je reserves aan kanonnenvlees – hoe groter je militaire slagkracht. Vandaag weegt militaire macht nog steeds zwaar door bij de bepaling van je plek in de wereldorde. (…) Vraag maar aan Rusland.” (…)
“Maar zelfs in tijden van vrede heeft een leider graag dat er veel kinderen geboren worden” want “meer jonge mensen zorgen voor een grotere arbeidsbevolking, die zorgt voor een hogere productiviteit, die zorgt voor meer economische groei en dus voor meer welvaart.”
Politici zouden volgens Van den Broek vooral vrezen “dat ze hun sociale zekerheid niet meer kunnen betalen, waarna de levensstandaard van de bevolking keldert.”
“Nu, voor de aangroei van onze bevolking zijn we in Europa al lang aangewezen op migratie. Mocht het puur van onze eigen kweek afhangen, waren we al een tijdje aan het krimpen en nóg sneller aan het verouderen. (…) Niet voor niets roepen werkgeversorganisaties al jaren dat we arbeidsmigratie broodnodig hebben”.
Vervolgens kwam Bart Van Craeynest aan het woord, hoofdeconoom bij VOKA – de ‘Vlaamse’ ondernemersorganisatie: “Als de economische groei stilvalt, heb je een probleem. In het verleden hebben we groei altijd gecreëerd door meer mensen toe te voegen aan de arbeidsmarkt. Maar daar zitten we op onze limiet. Meer kinderen krijgen: je kan dat willen, maar dat krijg je niet meer gekeerd. Nog meer migratie aantrekken, ligt politiek gezien heel lastig. Willen we onze pensioenen kunnen blijven betalen, zal wie werkt, meer moeten opleveren.”
Daarbij hoopt de VOKA-man dat er ook slimmer gewerkt zal worden én “AI een groot stuk van ons werk over zal nemen. We gaan er de mensen niet meer voor hebben.”
In China is de krimp al realiteit. De gemiddelde vrouw krijgt er nog 0,98 kinderen. Juist door die krimp zou Peking zich volgens Van Craeynest agressief opstellen, omdat China’s macht zal afkalven en het nu nog snel dominant wil worden in sectoren zoals die van zonnepanelen en elektrische wagens.
Volgens de VOKA-econoom is in dat licht Trumps grens- en uitwijzingspolitiek onbegrijpelijk. “Tussen 1 juli 2024 en 1 juli 2025 nam de Amerikaanse bevolking met slechts 0,5 %, of 1,8 miljoen mensen, toe. De laagste groei sinds de pandemie. Oorzaak: de fel afgenomen migratie. In vergelijking met een jaar eerder – 1 juli 2023 tot 1 juli 2024 – zakte de netto migratie van 2,7 miljoen naar 1,3 miljoen.”
Volgens Van Craeynest “hadden de VS de beste kaarten in handen, aangezien ze ook de grote techspelers in huis hebben. Wat Trump doet op migratievlak, is economisch gezien ronduit compleet verbijsterend.”
Tiens, wordt Trump dan toch niet volop gesteund door de fossiele brandstoffen-concerns en de tech-sector ? Die denken dan toch anders dan de VOKA-man.
‘Welvaart’ zonder massamigratie: het kan
De Morgen gaf ook deze visie mee van Martin Wolf, chef economie bij de Financial Times: “Sommigen beweren dat er ‘te weinig innovators’ zullen zijn. Onzin! Radicale innovatie is altijd gedreven door een kleine groep. Niet te vergeten, de wereldbevolking is tegenwoordig vele malen groter dan een eeuw of twee geleden, toen innovatie prima floreerde. Wat veel belangrijker is, is het creëren van een gunstig klimaat voor innovatie, met name steun voor de wetenschap.”
Dat landen met een krimpende bevolking toch een groeiende welvaart kunnen realiseren, bewezen Roemenië (23 miljoen inwoners in 1990; 19 miljoen in 2025) en Bulgarije (8,8 miljoen inwoners in 1990; 6,7 miljoen in 2025) die vanaf de jaren 1990 dalende geboortecijfers kenden en veel mensen zagen emigreren. Tendensen die wel meer Oost-Europese landen kenmerkten waarbij ook nog intern van het platteland naar de steden verhuisd werd en wordt.
Een land zoals Denemarken behoort met ‘maar’ 6 miljoen inwoners toch tot de welvarendste ter wereld en dat zonder massale immigratie. Vanaf 2015 ging het land onder leiding van de uit een arbeidersgezin afkomstige sociaal-democratische premier Mette Frederiksen de migratiestroom inperken – zonder Trumpiaans ICE-geweld – én de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking verhogen !
Bij Wikipedia valt te vernemen dat “de toenmalige Minister van Integratie, Mattias Tesfaye, zelf zoon van een Ethiopische vluchteling, in 2022 het volgende stelde: “Als je naar de historische achtergrond kijkt, is het volkomen normaal dat linkse politici zoals ik niet tegen migratie zijn, maar wel willen dat het onder controle is. Als dat niet zo is – en dat was het niet meer vanaf de jaren tachtig – betalen mensen met lage inkomens en laagopgeleiden de hoogste prijs voor slechte integratie. Het zijn niet de rijke buurten die de meeste kinderen moeten integreren. Integendeel, de gebieden waar de traditionele sociaaldemocratische kiezers en vakbondsleden wonen, hebben met de grootste problemen te maken.”
3/ Uitpers: “Natalisten tegen de stroom in”
Het artikel in De Morgen eindigde met te stellen dat het “ook zo is dat economische welvaart een daling van het aantal kinderen per vrouw in de hand werkt. Hoe denken politieke leiders dat te keren ?” Wereldwijd gaan er “miljarden naar de stimulatie van onze copulatie” maar zonder veel resultaat.
Over de oorzaken van de dalende nataliteit en de omgang van ‘de politiek’ daarmee handelde ook de bijdrage van Freddy De Pauw bij het onafhankelijke medium Uitpers op 16 juli 2026. Titel: “Natalisten tegen de stroom in / Extreemrechts werpt baby’s in strijd om identiteit”.
Wat de oorzaken betreft legde De Pauw de nadruk op de toename van het aantal vrijgezellen wat mee te verklaren valt door het stijgende opleidingsniveau van vrouwen. Dat “én de daaraan gekoppelde betere sociaaleconomische positie van honderden miljoenen vrouwen, geven wat The Economist “The great relationship recession” noemt, het wereldwijd verschijnsel dat er minder standvastige relaties worden aangegaan. “The rise of singlehood is reshaping the world”. (….) En ‘singlehood’ bevordert het geboortecijfer niet.”
Landen waar dat heel sterk speelt zijn Zuid-Korea – met een “vruchtbaarheidscijfer van 0.72, wat een drastische inkrimping van het bevolkingscijfer aankondigt” en Japan. Het ‘land van de rijzende zon’ telt “nu 122,4 miljoen inwoners, bijna 4 miljoen minder dan in 2020. Min 4 miljoen in 6 jaar. Dat is bijna vrije val.”
Hoe reageert de (rechtse) Japanse regering ? Met “een zeer natalistisch beleid.” Resultaat: quasi nihil. Idem voor Poetin in Rusland, Orban in Hongarije of Meloni in Italië. “De aansporingen om baby’s te maken halen weinig uit. Al de financiële en andere aanspringen wegen niet op tegen de sterk gestegen kosten om een kind behoorlijk op te voeden.”
‘Demografische angst’ voor ‘omvolking’
Freddy De Pauw deed er in zijn stuk wat meewarig om, maar de combinatie van dalende geboortecijfers in welvarende landen en de instroom van mensen uit armere landen met soms zeer verschillende, en zelfs tegengestelde culturen, jaagt vaak een ‘demografische angst’ voor ‘omvolking’ aan: voor het een minderheid worden in eigen land. Dat dit geen extreemrechts verzinsel is, kan je in Brussel merken waar in vele straten nauwelijks nog autochtone Belgen wonen. In het Brussels gewest is nog amper 21,5 % van de bevolking Belg met Belgische achtergrond.
Statbel dat sinds kort terzake met cijfers komt, geeft deze percentages voor heel België: “Op 01/01/2026 was 63,4% van de Belgische bevolking Belg met Belgische achtergrond, 22,8% was Belg met buitenlandse achtergrond en 13,8% was niet-Belg.”
Niemand minder dan de activistische Libanese Belg Dyab Abou Jahjah stelde op 17 juni 2020 in Knack dat “de angst van autochtone Europeanen om hun geschiedenis, identiteit en way of life te verliezen, een respectvolle discussie verdient”.
“Baby-making America”
Laten we die discussie over aan extreemrechts, dan krijgen we zoals in de V.S., “zeer merkwaardige combinaties” zoals Freddy De Pauw het noemde. Zoals die tussen conservatieve christenen en “tech-oligarchen, waaronder Peter Thiel, beschermheer van vice-president JD Vance, en Elon Musk die zelf een clan met drie vrouwen en 14 kinderen vestigde in Texas. Texas, waar abortus compleet uit den boze is, want de natalisten van Tump’s MAGA-wereld koppelen hun natalistische strijd aan campagne tegen abortus. Dat militant natalisme wordt gedragen door allerlei organisaties. Eind vorig jaar was er in Austin, Texas alweer, de jaarlijkse NatalCon waar dat bonte wereldje samen zoekt hoe geboortecijfers op te krikken.
Baby-making America, het maakt deel uit van Project 2025 dat de Heritage Foundation opmaakte als blauwdruk voor Trump II. Het gaat voor die lui om de identiteit van ‘America’, het is één geheel met de campagne om ‘volksvreemde migranten’ uit te drijven. De VS hebben momenteel een geboortecijfer van 1.6 per vrouw in vruchtbaarheidsleeftijd, waar 2.1 nodig geacht wordt om de bevolking zonder migratie op peil te houden en zo “de nationale identiteit te redden”.
‘Pessimisme’
Freddy De Pauw had het tot slot ook over het “groeiende pessimisme bij de generatie die nu aan ‘reproductie’ toe is. Ze ondervinden dat de waarschuwingen voor klimaatverandering te voorzichtig waren, dat de komende generatie voor zware beproevingen staat. Tegelijk scheppen de snel veranderende geopolitieke verhoudingen grote onzekerheid, we worden na een lange periode van relatieve rust stilaan gewoon aan gewapende conflicten. Wat zal werken betekenen voor de generatie die nu geboren wordt?”
Als ze al aan het werk geraakt en de jobs niet door A.I. ‘weggesaneerd’ worden …
4/ Enkele aanzetten tot kritische groenlinkse visie
2 miljard mensen erbij op krimpende Aardse leefruimte
Zou het niet getuigen van verstandige kritiek op ‘het westen’ dat we het westers lineair vooruitgangsdenken inruilen voor het oosters inzicht van cyclische afwisselingen tussen tegenstellingen zoals geïllustreerd in het ‘tai chi tu’-symbool waarin elk tegengestelde ook weer zijn tegenstelling in zich draagt ?
Met zijn vermelding van ‘de klimaatverandering’ wees Freddy De Pauw anders dan de vermelde bijdragen van The Guardian en De Morgen, toch op één van de ergste ecologische uitdagingen. Maar naast de klimaatontwrichting die Europa hard treft en het continent doet uitdrogen én branden, staat ook de biodiversiteit in het sterk geïndustrialiseerde en dicht bevolkte West-Europa onder zware druk. Om over de zeespiegelstijging nog te zwijgen en hoe die de plannen bedreigt zoals die in Nederland om de door instroom van migranten (asielzoekers, arbeidsmigranten, gezinshereniging enz.) in West-Europa nog steeds groeiende bevolking, te huisvesten in “drijvende steden op het water”….
Zo zijn we beland bij een ander aspect dat in de besproken drie artikels totaal ontbrak: de verschuiving van bevolkingen binnen Europa én de snelle bevolkingsgroei in West-Europa, deels door de toestroom uit oostelijk Europa, deels door die uit Afrika, Azië en Zuid-Amerika.
In landen zoals Bulgarije, Roemenië en Moldavië kromp de bevolking na 1990 – ‘val van het communisme’ – sterk door uitwijking naar West-Europa. Daar steeg ze dan weer sterk. Zo groeide de bevolking van België met anno 1945 zo’n 8,4 miljoen inwoners, van 9,9 miljoen in 1990 naar 11,8 miljoen in 2025. Bijna 2 miljoen mensen erbij op 35 jaar. Door immigratie. Een prognose van het ‘Federaal Planbureau’ raamt dat er in 2080 in België zo’n 13 miljoen mensen zullen leven, maar dat is koffiedik kijken. Oorlogen – zoals de Russische tegen Oekraïne – en ‘natuurrampen’ kunnen voor een veel hogere uitkomst zorgen.
Temeer daar in de arme en erg ondemocratische Arabische regio en ‘subsaharaans Afrika’ de bevolkingsgroei zich ondanks migratie snel doorzet. Voor heel Afrika voorspelt men een toename van nu 1,6 miljard mensen naar bijna 4 miljard in 2100. Tal van Afrikaanse steden zoals Kinshasa of Lagos zullen bevolkingen huisvesten zo groot als nu de hele Duitse. Dat terwijl ook Afrika opwarmt en heelder regio’s voor mens en dier onleefbaar worden. Als er steeds meer oogsten mislukken en als oorlogen zoals die van het schurkenduo Israël/V.S. tegen de Iraanse dictatuur meststoffen onbetaalbaar duur maken, zullen mensen nog grootschaliger uitwijken naar het Noorden waar niet de landkolossen China, Rusland of Trumps V.S. hen zullen opvangen, maar wel Europa.
In een interview in De Morgen van zaterdag 25 juli stelde Frans Timmermans, de Nederlandse sociaal-democratische politicus en ‘vader van de Europese Green Deal’ daarover dit: “Als we op een stijging van de gemiddelde temperatuur met 2 graden uitkomen, waar we naartoe gaan, kan minstens 1 miljard mensen niet overleven op de plek waar ze nu wonen. Die mensen gaan massaal wegtrekken en migreren naar plekken waar het wel nog leefbaar is. Dat zou alle alarmbellen moeten laten afgaan en ons moeten aansporen tot het sneller nemen van maatregelen, terwijl we nu vooral op vertragen inzetten.
“Dus al die mensen op rechts die zo tegen migratie zijn, zouden eigenlijk vóór een krachtig klimaatbeleid moeten zijn. Want de enige manier om de migratie in toom te houden, is zorgen dat mensen kunnen blijven leven op de plek waar ze zijn.”
Aangezien er maar geen doortastend klimaatbeleid komt en de hitte het nu al in sommige delen van o.a. Afrika zelfs voor het taaiste vee onleefbaar maakt, zal de migratie toenemen én de verextreemrechtsing. Extreemrechts dat ‘het eigen volk’ wil doen opkweken tegen de instromers én zelfs – zoals AfD in Duitsland, in navolging van Trumps ICE-leger – migranten massaal weer wil buitenzetten.
“Migratie is positief én negatief”
Vreemd hoe we niet alleen in de liberaal/kapitalistische massamedia maar ook vaak uit ‘linkse’ hoek – het ‘Mondiaal Magazine MO*’ bijvoorbeeld waarvoor ik nog de mediarubriek verzorgde – te lezen krijgen dat we meer migranten nodig hebben voor ons economisch systeem. Daarbij wordt nu vaak het Spaanse regularisatieprogramma toegejuicht. Waarom wil men niet begrijpen dat men zo het kapitalisme in de kaart speelt met zijn onstilbare honger naar werk- en consumptie-wegwerpmensen ? In Spanje was het overigens de ‘centrale BANK’ die orakelde dat het land de volgende 30 jaar zo’n 25 miljoen extra migranten nodig heeft. Spanje geeft bijna miljoen illegale migranten verblijfsvergunning
Op een bevolking van 49 miljoen Spanjaarden nu. Als je dan nog niet kan spreken van een bewuste ‘omvolking’ ? Overigens is het net een Arabisch land dat hier kampioen in is: Marokko dat voor de kolonisatie van de Westelijke Sahara in 1975 zo’n 350.000 Marokkanen het gebied in zond om de Sahraoui’s die met minder dan 100.000 waren, totaal in de demografische verdrukking te brengen …
Soortgelijke ervaringen overvielen de inheemse volkeren haast overal ter wereld: van de ‘Indianen’ langs de Palestijnen tot de Tibetanen … Zij ervaarden aan den lijve dat er aan alles voor- en nadelen zijn. Zelf schreef ik in 2009 voor MO* deze bijdrage: “Migratie is positief én negatief”
15 jaar later – op 18 juli 2026 – vonden we in De Morgen een interview met ‘migratie-expert’ Ilse Ruyssen, onder de titel “De alarmistische berichten over massa’s klimaatmigranten die op ons afkomen kloppen niet”. Het eindigde zo: “Migratie is altijd een bron van vooruitgang geweest. Dat is met klimaatmigratie niet anders.”
Dan denkt ook Frans Timmermans daar toch anders over. Hij noemt migratie “ook een probleem voor links. Wat ik in de loop der jaren heb ervaren, en vooral in de periode als partijleider van GroenLinks-PvdA in Nederland, is dat linkse mensen het vaak te pijnlijk vinden om over migratie te praten. Terwijl ik vind dat we dat thema niet aan rechts mogen overlaten.”
“Migratie is een uitdaging voor iedereen, op een planeet die zo snel groeit en zo snel opwarmt. Het is helemaal niet verkeerd om bij te sturen op migratie, als je het tenminste op een verstandige manier doet. En het begint met ervoor te zorgen dat mensen níét gaan migreren.”
Hier past ook het vermelden van nog een groot probleem dat in de besproken artikels niet één keertje vermeld werd: de groeiende wooncrisis in het ‘volkrijke’ West-Europa. Nederland met zijn ‘watersteden’ hebben we al vermeld, maar bv. ook in Spanje is de woonnood immens. Kan het dan verbazen dat autochtonen én allochtonen die niet eens een fatsoenlijk dak boven hun hoofd kunnen betalen (huren) dan maar op extreemrechts stemmen ?
Hoe lang nog onverschillig voor Planetaire Grenzen ?
Via Fons Jena kreeg ik ooit een tekst van een Amerikaanse vrouw waarin zij zocht naar verklaringen waarom mensen de impact van nu 8 en straks 10 miljard mensen op Aarde blijven ontkennen. Eén daarvan ligt in de behoefte om je ‘moreel superieur te voelen’: ‘de goeie’ te zijn die zoveel mogelijk mensen een goed leven gunt. Maar daardoor blijft men blind voor de Grenzen van Planeet Aarde. Van de 9 ecologische hoofdgrenzen overschrijden ‘we’ er nu niet meer 4 zoals toen ik er in 2016 een eerste bijdrage voor De Groene Belg en MO* over schreef maar reeds 7. Zie:
Overigens pleitte zomer 2026 een bijdrage bij Scientias ervoor om een 10de grens op te nemen: die van het dalend zuurstofniveau in het water op Aarde. “Onderzoekers waarschuwen dat door de afname van zuurstof de aarde richting een ‘onveilige zone’ gaat, met mogelijk onomkeerbare gevolgen.”
Welvaart of welzijn ?
Een andere reden waarom het besef dat “we” – de rijksten het meest – alle Grenzen van de Aarde verpulveren, is de door alle kapitalistische media steeds gepromote ‘noodzaak’ van economische groei. Zogezegd om onze welvaart te behouden, maar in eerste instantie – want de huidige wereldeconomie wordt niet voor niets kapitalistisch genoemd – vooral voor het winstbejag van financiële en industriële grootmachten. En uiteraard ook voor de machtshonger van elites die zoals Poetin, Netanyahu en Trump iedere dag tonen, voor niets terugdeinzen.
Gezien de rijkdom in de wereld ook steeds ongelijker verdeeld wordt, moeten we het verhaaltje van meer werkers die nodig zijn voor meer economische groei, nodig voor meer welvaart, doorprikken als wat het is: kapitalistisch bedrog. Veel mensen zouden echt veel beter af zijn met wat minder welvaart – minder en vooral minder patserige auto’s bv. – en met meer welzijn: met name met meer groen in onze klimaatopwarmende tijden !
Vervuilersloontje komt om zijn spermaboontje …
Gezien al het bovenstaande: wie kan er bij zijn of haar volle verstand nu nog voor zijn om nog kinderen te maken ? Om nog meer sukkelaars op Aarde te werpen voor wie – tenzij ze van rijke afkomst zijn – de toekomst er alleen maar één kan zijn van verdere ecologische en sociale achteruitgang. Van onleefbare zomers ook bij ons, onbetaalbaar wordende kwaliteitsvoeding, dichtgeslibde wegen, toenemende repressie en surveillance door rechtse ‘tech’-systemen enzoverder.
Maar de ‘kinderwens’ bij veel mensen is blijkbaar instinctief-emotioneel zo sterk dat alle mogelijke verstandige argumenten daar niet tegen op gewassen zijn. Hier snelt nu wel ‘de vervuiling’ te hulp: wereldwijd is de kwaliteit van het mannelijk sperma aan het dalen.
Tja, wat hadden we gedacht? Dat we met steeds meer giftige ‘gewasbeschermers’ in de voedselproductie en al de andere chemische verontreiniging van de planeet, zelf de dans zouden ontspringen? Al het andere leven dat ‘ons’ niet aanstaat, kapot spuiten maar zelf geen kankers of Parkinson- of andere ziektes krijgen?
Jan-Pieter Everaerts
26/7/2026